Vrouwen lopen meer risico na een hartaanval
Ondanks de enorme vooruitgang in de hartgeneeskunde blijven vrouwen achter als het gaat om overleven na een hartaanval. Zowel biologische verschillen als moeilijk herkenbare symptomen spelen daarbij een belangrijke rol, aldus experts.
Hieronder vind je de antwoorden op de meest cruciale vragen over hartaanvallen en hoe je de risico’s zo veel mogelijk kunt beperken.
Wat gebeurt er bij een hartaanval?
Een hartaanval ontstaat doorgaans wanneer een bloedstolsel een van de kransslagaders van het hart afsluit. Daardoor krijgt de hartspier onvoldoende zuurstof, wat kan leiden tot blijvende weefselschade.
Langdurig zuurstoftekort kan de pompfunctie van het hart ernstig aantasten en blijvende problemen veroorzaken, zo benadrukt Kristina Sparreljung, secretaris-generaal van het Zweeds Hart- en Longfonds.
Risicofactoren en symptomen die je moet kennen
Verschillende factoren verhogen de kans op een hartaanval. De belangrijkste zijn een hogere leeftijd, erfelijke aanleg, verhoogd cholesterol, diabetes, roken, weinig beweging en een ongezond voedingspatroon. Ook langdurige stress kan het risico negatief beïnvloeden.
Het meest kenmerkende symptoom is een hevige pijn in het midden van de borst die minstens vijftien minuten aanhoudt. Die pijn kan uitstralen naar de arm, kaak, keel, rug of buik.
- Misselijkheid en duizeligheid
- Een sterk gevoel van angst of onrust
- Pijn die uitstraalt naar arm, kaak of rug
Sparreljung wijst erop dat zogeheten stille hartaanvallen — waarbij pijn afwezig is of nauwelijks opvalt — vaker voorkomen bij vrouwen, ouderen en mensen met andere aandoeningen.
Hoe wordt een hartaanval behandeld?
De behandeling is erop gericht de bloedstroom zo snel mogelijk te herstellen. Vaak wordt er gebruikgemaakt van een ballondilatatie, ook wel PCI genoemd. In bepaalde gevallen krijgt de patiënt bloedstolseloplossende medicatie of ondergaat hij of zij een bypassoperatie.
Snelheid is hierbij van levensbelang. Hoe eerder de behandeling start, hoe groter de kans op herstel en een goede levenskwaliteit achteraf.
Vrouwen worden zwaarder getroffen op lange termijn
Na een hartaanval bestaat het risico op hartfalen wanneer een groot deel van de hartspier beschadigd is geraakt. Er kan dan littekenweefsel ontstaan, wat de werking van het hart verder verzwakt.
Om nieuwe hartproblemen te voorkomen, krijgen patiënten doorgaans medicijnen die het cholesterol en de bloeddruk verlagen en bloedstolsels tegengaan. Lichaamsbeweging en aanpassingen in de levensstijl vormen eveneens een essentieel onderdeel van het revalidatietraject.
Uit onderzoek van het Karolinska Instituut blijkt dat een vrouw die op haar vijftigste een hartaanval krijgt, gemiddeld 7,5 levensjaren verliest. Bij mannen van dezelfde leeftijd bedraagt dat verlies ongeveer vier jaar.
Een mogelijke verklaring is dat vrouwenharten over het algemeen kleiner zijn en smallere bloedvaten hebben, wat zowel de diagnose als de behandeling kan bemoeilijken. Bovendien wachten vrouwen vaker langer voordat ze medische hulp zoeken, en hebben ze vaker vage of atypische klachten.
Wat kun je zelf doen?
Experts benadrukken hoe belangrijk het is om waarschuwingssignalen serieus te nemen en onmiddellijk medische hulp te zoeken bij een vermoeden van een hartaanval. Een vroege behandeling kan bepalend zijn voor zowel de overlevingskansen als de kwaliteit van leven nadien.
Twijfel nooit. Bij twijfel over je klachten is het altijd beter om direct contact op te nemen met de spoeddienst dan af te wachten.
