Een hardnekkig verschil dat levens kost
Ondanks de enorme vooruitgang die de cardiologie de afgelopen decennia heeft geboekt, overleven vrouwen een hartinfarct nog steeds minder goed dan mannen. Het verschil is niet klein en de gevolgen zijn ingrijpend.
Specialisten wijzen erop dat zowel biologische sekseverschillen als moeilijk herkenbare symptomen een cruciale rol spelen. Wat zijn de belangrijkste dingen die je moet weten over een hartaanval, en hoe kun je je risico verlagen?
Wat gebeurt er precies bij een hartaanval?
Een hartinfarct ontstaat meestal wanneer een bloedstolsel een van de kransslagaders blokkeert die het hart van bloed voorziet. Doordat de bloedstroom onderbroken wordt, krijgt de hartspier onvoldoende zuurstof, wat kan leiden tot blijvende weefselschade.
Volgens Kristina Sparreljung, secretaris-generaal van de Zweedse Hart- en Longstichting, tast een langdurig zuurstoftekort de pompcapaciteit van het hart ernstig aan en laat het blijvende sporen na.
Risicofactoren en symptomen die je moet kennen
Er zijn tal van factoren die het risico op een hartaanval verhogen. De belangrijkste zijn hogere leeftijd, erfelijke aanleg, verhoogde bloedvetten, diabetes, roken, weinig beweging en ongezonde eetgewoonten. Ook langdurige stress heeft een negatieve invloed op het hart.
Het meest voorkomende symptoom is een hevige pijn in het midden van de borstkas die minstens 15 minuten aanhoudt. Die pijn kan uitstralen naar de arm, de kaak, de nek, de rug of de buik.
Bijkomende verschijnselen zijn misselijkheid, duizeligheid en een intens gevoel van angst of onrust.
Sparreljung benadrukt ook dat zogenoemde stille infarcten — waarbij de pijn afwezig of zeer licht is — vaker voorkomen bij vrouwen, oudere patiënten en mensen met andere aandoeningen.
Hoe verloopt de behandeling?
Het doel van de behandeling is de bloedstroom zo snel mogelijk te herstellen. De meest gebruikte methode is ballondilatatie, ook wel PCI genoemd. In bepaalde gevallen schrijven artsen stolseloplossende medicatie voor of wordt gekozen voor een bypassoperatie.
Vrouwen dragen de gevolgen op lange termijn zwaarder
Na een hartaanval dreigt hartfalen als een groot deel van de hartspier beschadigd is geraakt. Er vormt zich littekenweefsel dat de werking van het hart blijvend vermindert.
Om verdere hartproblemen te voorkomen, krijgen patiënten doorgaans medicijnen die de bloedvetten en bloeddruk verlagen en stolselvorming tegengaan. Beweging en een gezondere levensstijl zijn een onmisbaar onderdeel van het herstel.
Onderzoek van het Karolinska Instituut bracht verontrustende cijfers aan het licht: een vrouw die op haar vijftigste een hartaanval krijgt, verliest gemiddeld 7,5 jaar van haar leven. Bij mannen van dezelfde leeftijd is dat ongeveer vier jaar.
Een mogelijke verklaring is dat het vrouwenhart over het algemeen kleiner is en smallere bloedvaten heeft. Dat maakt zowel de diagnose als de behandeling aanzienlijk complexer. Bovendien zoeken vrouwen later medische hulp op en zijn hun symptomen vaker vaag en daardoor makkelijker over het hoofd te zien.
Experts dringen er daarom met klem op aan dat niemand waarschuwingssignalen mag onderschatten. Bij vermoeden van een hartaanval moet je onmiddellijk hulp inroepen — een snelle behandeling kan doorslaggevend zijn voor zowel de overlevingskans als de kwaliteit van het verdere leven.
