De angst groeit onder Ruslands rijkste zakenlieden
Ruslands meest vermogende zakenmensen worden steeds ongeruster. De Kremlin voert een steeds intensievere campagne van nationaliseringen, vermogensbeslagen en corruptieonderzoeken — en zelfs de trouwste oligarchen blijken niet langer veilig.
Uit een analyse van Bloomberg blijkt dat de zakelijke elite van Rusland in toenemende mate vreest dat strategische bezittingen door de staat kunnen worden overgenomen. Politieke loyaliteit, zo wordt steeds duidelijker, biedt geen garantie meer.
Een campagne die steeds verder reikt
De inbeslagnames zijn sterk geïntensiveerd sinds de grootschalige invasie van Oekraïne. Autoriteiten richten zich op bedrijven in sectoren als energie, landbouw, transport, infrastructuur en de chemische industrie.
Volgens analisten wordt de boodschap vanuit Moskou steeds ondubbelzinniger: geen enkele zakenman is nog immuun voor staatsingrijpen, ongeacht zijn staat van dienst of politieke steun. Veel rijke Russen zouden naar verluidt in angst leven dat hun bedrijven zonder enige waarschuwing het doelwit kunnen worden.
Opzienbarende gevallen
Vadim Mosjkovitsj en Rusagro
Een spraakmakend voorbeeld is dat van landbouwmagnaat Vadim Mosjkovitsj, die de controle over grote belangen in de Rusagro-groep verloor. Russische aanklagers beweerden dat zijn politieke activiteiten en zakelijke belangen in strijd waren met nationale regelgeving.
Konstantin Strukov verliest zijn imperium
Een ander opmerkelijk geval betreft zakenman Konstantin Strukov, die naar verluidt de controle over zijn mijnbouw- en landbouwbezittingen verloor na corruptieaantijgingen. Strukov had eerder staatsonderscheidingen ontvangen en was lid van de regerende partij Verenigd Rusland — wat de schok over zijn val des te groter maakt.
Staatsuitbreiding op grote schaal
Volgens schattingen die Bloomberg aanhaalt, is er de afgelopen jaren voor ongeveer 4 biljoen roebel aan bezittingen overgedragen aan staatsbeheer. Autoriteiten rechtvaardigen veel van deze inbeslagnames met een beroep op corruptieonderzoeken, nationale veiligheidsbelangen of geschillen die teruggaan op privatiseringen uit de jaren negentig.
Als reactie hierop vragen Russische bedrijfsleiders steeds luider om sterkere juridische bescherming van privébezit. Een recent aangenomen wet voert een verjaringstermijn van tien jaar in voor het aanvechten van privatiseringsdeals — al blijven corruptiegerelateerde zaken vooralsnog uitgezonderd.
De economische druk van de oorlog
De financiële spanning neemt ook op andere manieren toe. Tijdens een besloten bijeenkomst in maart zou Poetin toonaangevende zakenlieden hebben gevraagd om vrijwillige financiële bijdragen aan de staat, tegen de achtergrond van groeiende begrotingstekorten door de oorlog in Oekraïne.
Zakenman Soelejmaan Kerimov zou daarbij 100 miljard roebel hebben toegezegd, terwijl andere vermogende aanwezigen eveneens hun steun uitspraken. Analisten stellen dat de combinatie van toenemende begrotingsdruk en groeiende staatscontrole de onzekerheid onder Ruslands economische elite alleen maar vergroot.
