De Russische zakelijke elite leeft in angst
De rijkste Russische ondernemers maken zich steeds grotere zorgen nu het Kremlin zijn campagne van nationalisering, vermogensbeslagen en antikorruptieonderzoeken uitbreidt. Uit een analyse van Bloomberg blijkt dat zelfs oligarchen die als loyaal aan Vladimir Poetin worden beschouwd, niet langer gevrijwaard zijn van staatsingrijpen.
Toenemende onrust onder zakenlieden
De Russische zakenelite is steeds meer verontrust over de mogelijkheid dat strategische activa onder staatsbeheer komen te vallen. De campagne is flink geïntensiveerd sinds het begin van de grootschalige invasie van Oekraïne. Autoriteiten richten hun pijlen op bedrijven in sectoren als energie, landbouw, transport, infrastructuur en de chemische industrie.
Analisten die door Bloomberg worden geciteerd, wijzen erop dat het signaal vanuit het Kremlin steeds duidelijker wordt: politieke loyaliteit alleen is mogelijk niet langer voldoende bescherming. Veel vermogende Russen zouden vrezen dat hun ondernemingen zonder enige voorafgaande waarschuwing het doelwit kunnen worden.
Zaken die de aandacht trokken
Een van de voorbeelden die Bloomberg aanhaalt, is landbouwmagnaat Vadim Mosjkovitsj, die de controle verloor over omvangrijke belangen in de Rusagro-groep. Russische aanklagers beweerden dat zijn politieke activiteiten en zakelijke belangen in strijd waren met nationale regelgeving.
Een ander geval betreft ondernemer Konstantin Stroekow, die volgens beschikbare informatie de controle over zijn mijnbouw- en landbouwactiva verloor na beschuldigingen van corruptie. Bloomberg herinnert er daarbij aan dat Stroekow in het verleden een staatsdecoratie ontving en lid was van de regerende partij Verenigd Rusland.
Staatsuitbreiding ten koste van de privésector
Volgens schattingen die door Bloomberg worden aangehaald, is voor ongeveer 4 biljoen roebel aan activa in de afgelopen jaren overgegaan naar staatsbeheer. Autoriteiten rechtvaardigen veel beslagen met verwijzingen naar corruptieonderzoeken, nationale veiligheidsbelangen of geschillen die verband houden met privatiseringen uit de jaren negentig.
Russische bedrijfsleiders reageren hierop met steeds dringendere oproepen voor sterkere wettelijke bescherming van privévermogen. Een recent aangenomen wet voert een verjaringstermijn van tien jaar in voor het aanvechten van privatiseringstransacties, maar zaken die verband houden met corruptie zijn nog steeds uitgezonderd.
De economische druk van de oorlog neemt toe
Volgens informatie van The Bell riep Poetin tijdens een besloten bijeenkomst in maart vooraanstaande ondernemers op tot vrijwillige financiële bijdragen aan de staatskas. De discussie speelde zich naar verluidt af tegen de achtergrond van toenemende begrotingsspanningen als gevolg van de oorlog in Oekraïne.
Bronnen die dicht bij deze besprekingen staan, meldden dat ondernemer Suleiman Kerimov een bijdrage van 100 miljard roebel had toegezegd, terwijl ook andere vermogende deelnemers steun voor dit voornemen uitspraken.
Analisten zijn het erover eens dat de combinatie van toenemende begrotingsdruk en uitbreidende staatscontrole de bezorgdheid van de Russische economische elite over de veiligheid van hun vermogen vergroot. De situatie creëert zo een klimaat van onzekerheid dat Russische oligarchen in de moderne geschiedenis zelden hebben meegemaakt.
